عباسلو : «هدیه ولنتاین» سارا عرفانی اثری احساسی است

دوشنبه دوم اسفند ماه، کتاب «هدیه ولنتاین» توسط احسان عباسلو، در سرای اهل قلم نقد و بررسی شد. متن زیر به نقل از خبرگزاری ایبنا آورده شده است.

در این نشست عباسلو در ابتدا به بیان پاره‌ای ویژگی‌ها و ارکان داستان کوتاه پرداخت و گفت: واضح است که در داستان‌نویسی محتوا و فرم به یک اندازه حایز اهمیتند. ضمن آن‌که در هر متن داستانی، محتوا تکراری است و نحوه ارایه آن می‌تواند هنر داستان را شکل بدهد.

وی در ادامه با اشاره به دیدگاهی از «متیوس» درباره داستان کوتاه توضیح داد: به گفته «متیوس» داستان کوتاه نمایشنامه تک پرده‌ای است؛ یعنی ما زمان و مکان محدودی در داستان کوتاه داریم و  در این فضای محدود باید بتوانیم بسیاری از نیازهای مخاطبان را برطرف کنیم.

این داستان‌نویس در ادامه افزود: نویسنده نمی‌تواند در حوزه مضمون خلاقیت داشته باشد. خلاقیت عمدتا در حیطه فرم اتفاق می‌افتد و ما برای بسط دادن پلان داستانی باید با توجه به پیام داستان قالب متناسب و خلاقانه آن را انتخاب کنیم. به فرم‌های جدید برسیم و از قالب‌هایی که خواننده را جذب نمی‌کند، ‌دوری کنیم؛ ‌چرا که هر کجا تکرار تمام شود، ‌هنر آغاز می‌شود.

نویسنده «کلاژ» گفت: به اعتقاد ادگار آلن‌پو و متیوس داستان کوتاه، ‌همان داستان بلند با حذف زواید است. یعنی ما باید در جاهایی به خواننده اعتماد داشته باشیم و لزومی ندارد که فکر کنیم همه چیز در داستان گفتنی است؛ چرا که همه جزییات نیاز به مرور ندارند و از این رهگذر باید قابلیت داستان شدن در ذهن  مخاطب را همواره مد نظر داشته باشیم.

این منتقد ادامه داد: به اعتقاد متیوس داستان کوتاه اگر پی‌رنگ نداشته باشد، ‌بی‌ارزش است؛ یعنی داستان باید معمایی را ایجاد کند و ما را از نقطه A به B ببرد و در نهایت احساس کنیم که حرکتی در داستان صورت گرفته است.

عباسلو اضافه کرد: از سوی دیگر خوشخوانی داستان ارتباطی با ساده و بی‌فرم بودن زبان داستانی ندارد و اگر زبان ساده و عاری از صنعت ادبی و پیام تکراری باشد، پیام داستان حالت شعاری به خود می‌گیرد و خواننده را زده می‌کند.

عباسلو در ادامه سخنانش با اشاره به چگونگی طرح نقطه اوج در داستان کوتاه تاکید کرد که خوانند باید نسبت به توصیف چند ماجرا کنار یکدیگر و تبدیل یکی از وقایع به نقطه اوج، هوشمندی داشته باشد.

وی در بخش دیگر گفته‌هایش، داستان «پارسا»ی مجموعه داستان «هدیه ولنتاین»‌ را در مرحله طرح و داستان «صدف» را دارای نقطه اوج دانست که به باور او نشانگر حرکت در طول داستان است.

این مترجم ادامه داد: طرح سوال و پیام در محتوای داستانی باید با فرم بدیع ارایه شود و این نحوه ارایه پیام است که خواننده را جذب می‌کند.

عباسلو با اشاره به نحوه رعایت منطق داستانی، ضمن هنجار‌شکنی در داستان، گفت: امروز داستانی زبان خود را پیدا می‌کند که فرم مناسب خود را پیدا کرده باشد. بهتر است که آوانگاردیسم را در خلق هنر به کار ببریم، البته با این شرط که منطق را حتی در بی‌منطقی رعایت کنیم.

وی در ادامه به داستان «هدیه ولنتاین» از این کتاب اشاره کرد و توضیح داد: در داستان «هدیه ولنتاین» پیام برای مخاطب، جدید نیست، ولی فرم حرف اول را می‌زند. نوع دوستی دختر و پسر در این داستان با فرمی تازه بیان شده، ولی چیدمان فرمی، زیبایی خاصی به مضمون داده است. در بازی سیلان ذهن لا‌به‌لای دیالوگ‌های قهرمانان این داستان، آنجا که در رستوران نشسته‌اند، به گذشته و نحوه آشنایی‌شان ‌برمی‌گردیم و این بازی فرمی برای خواننده می‌تواند جذاب باشد.

عباسلو  همچنین درباره داستان پایانی این کتاب نیز توضیح داد: داستان آخر کتاب از جالب‌ترین داستان‌های آن است. در این اثر وقایع معماگونه کنار هم چیده می‌شوند و خواننده با حل کردن یک پازل، لذت داستانی را احساس می‌کند و در نهایت به گره‌گشایی می‌رسد. در این شیوه می‌توان گفت که نحوه بیان یک مضمون آشنا، جدابیت لازم را به وجود آورده است.

این منتقد در پایان گفت: زبان نویسنده این کتاب در بسیاری از بخش‌ها احساسی است؛ ‌در حالی که زبان ارتباطی به فضای داستان کمک بیشتری خواهد کرد. در نهایت آنکه هر چه داستان‌های هدیه ولنتاین به کمک خلاقیت در فرم رفته‌اند، ‌موفق عمل کرده‌اند.

مجموعه داستان «هدیه ولنتاین»، زمستان امسال (۹۰)، ‌از سوی انتشارات «کتاب نیستان» راهی بازار کتاب شد.

منبع: ایبنا

۰۲
اسفند ۱۳۹۰
برچسب‌ها

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>